Kiel birdoj scias kien migri?
Radio Verda publikigis antaŭ 3 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 2 Spektoj
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
Por subteni nin: https://buymeacoffee.com/radioverda.
Koran dankon! ❤️
Ĉu vi iam rigardis la ĉielon en aŭtuna vespero, kiam super vi pasas longa vico da birdoj, kaj vi pensis: kiel ili scias, kien iri? Ili ne havas mapon enpoŝe, neniu klarigas al ili la vojon, tamen ĉiujare ili refaras la saman longan vojaĝon, foje milojn da kilometroj.
Granda parto de la respondo kuŝas en la genoj. Migrantaj birdoj naskiĝas kun forta interna impulso forflugi je difinita sezono kaj en difinita ĝenerala direkto. Sciencistoj observis, ke eĉ se oni kreskigas junajn birdojn en kaĝo, sen vidi pli aĝajn birdojn flugi, ili komencas ekscitiĝi kaj bati la flugilojn ĝuste en la periodo, kiam ilia specio normale migras. Ili ankaŭ provas flugi ĉiam pli en la sama direkto. Do estas kvazaŭ baza “programo” jam skribita en ilia korpo.
Tamen nur tiu hereda programo ne sufiĉas por precize trovi la vojon. Birdoj ankaŭ uzas la ĉielon kiel grandegan signilon. Multaj migrantaj specioj orientiĝas laŭ la suno. Ili posedas tre bonan senton pri tempo, specon de interna horloĝo. Se ili scias, kioma horo estas, kaj ili vidas, kie troviĝas la suno, ili povas kalkuli, ĉu ili plu flugu iom pli dekstren aŭ maldekstren por resti en la ĝusta direkto. Se la ĉielo estas nuboplena, ili ankoraŭ povas uzi la lumon filtritan tra la nuboj, ĉar iliaj okuloj vidas aferojn, kiujn niaj okuloj simple ne rimarkas.
Nokte migraj birdoj rigardas la stelojn. En eksperimentoj oni montris, ke junaj birdoj, kiuj migras dum la nokto, lernas rekoni la formon de la nokta ĉielo ĉirkaŭ la norda stelo. Kiam sciencistoj ŝanĝis la “stelan ĉielon” en planetario, la birdoj konfuzite provis flugi alidirekten. Kiam la bildo renormaliĝis, ili retrovis la ĝustan direkton. Do ili vere uzas la stelaron kiel grandan naturan mapon.
Krom la suno kaj la steloj, birdoj havas ankoraŭ unu rimedon, kiu sonas preskaŭ magie: sento pri la magneta kampo de la Tero. En iuj partoj de la beko aŭ cerbo troviĝas tre malgrandaj feraj partikloj. Ili helpas al la birdoj senti, kie estas nordo kaj kie estas sudo. Ni povus imagi tion kiel kompaseton en la birda korpo. Por ni tio restas iom mistera, sed multaj eksperimentoj montras, ke kiam oni ŝanĝas la magnetan kampon ĉirkaŭ la birdoj, ili ankaŭ ŝanĝas sian direktiĝon.
Kiam birdo alproksimiĝas al sia konata regiono, fariĝas gravaj ankaŭ la pejzaĝo kaj la odoro. Marbordoj, montaroj, grandaj riveroj kaj eĉ urboj formas bildon, kiun birdo povas rekoni desupre. La birdo memoras: jen tiu lago, jen tiu valeto, jen tiu kampo kun arbustoj, kie mi nestis pasintjare. Iuj specioj ankaŭ flaras por retrovi sian hejman lokon. Por ili la mondo ne nur aspektas, sed ankaŭ odoras konate.
Ni ne forgesu, ke birdoj lernas ankaŭ unu de la alia. Junaj birdoj ofte migras kun pli aĝaj, kiuj jam plurfoje flugis la vojon. La birdaro funkcias kiel viva GPS. Se okazas, ke aro konsistas nur el spertaj birdoj, ĝi flugas surprize rekten. Se estas multe da nespertaj, pli ofte aperas eraroj. Do instinkto kaj sperto kunlaboras.
Fine ni povas diri, ke ne ekzistas unu sola respondo al la demando “kiel birdoj scias kien migri”. Ili kombinas genetikajn informojn, la lumon de la suno, la stelan ĉielon, la magnetan kampon de la Tero, la pejzaĝon, la odorojn kaj la spertojn de pli aĝaj vojaĝantoj. Ĉiu malgranda birda cerbo havas tre riĉan ilaron por orientiĝi. Por ni, homoj, tio estas bela memorigilo, ke la naturo ĉirkaŭ ni estas plena je subtilaj kapabloj kaj lertaj solvoj, eĉ en tiel delikata estaĵeto kiel migranta birdo.
