Vo-du: De infero al steloj (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 4 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 0 Spektoj
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la rakonto pri la raketo vo-du, de ĝia naskiĝo kiel terura milita armilo ĝis ĝia rolo kiel la unua paŝo de la homaro al la steloj.
La historio de la raketo vo-du ne komenciĝis per milito, sed per la revoj de junaj sciencistoj, kiuj rigardis la noktan ĉielon kaj revis pri vojaĝoj al aliaj planedoj. En la mil naŭ cent dudekaj kaj fruaj mil naŭ cent tridekaj jaroj, Germanio estis centro de amatora raket-esplorado. Unu el la plej gravaj grupoj estis la Societo por Kosmo-Vojaĝado. Inter la plej talentaj membroj estis juna viro nomata Wernher von Braun, kies tuta vivo fariĝis interplektita kun la evoluo de raket-teknologio. Post la unua mondmilito, la Traktato de Versajlo severe limigis la konvenciajn armilojn de Germanio, sed ĝi tute ne menciis raketojn, ĉar ili tiam estis konsiderataj kiel sciencfikcio. Ĉi tiu jura kaŝtruo permesis al la germana armeo, sub la gvido de kolonelo Walter Dornberger, sekrete investi en raket-esplorado kiel nova formo de longdistanca artilerio.
En mil naŭ cent tridek ses, la armeo elektis izolitan lokon por siaj eksperimentoj: Peenemünde, duoninsulo ĉe la Balta Maro. Tie, for de scivolemaj okuloj, miloj da inĝenieroj kaj teknikistoj laboris sub la teknika gvido de Wernher von Braun. La celo estis krei la tiel nomatan a-kvar raketon, kiu poste fariĝis konata kiel la vo-du. La teknologiaj defioj estis gigantaj. La teamo devis inventi tute novajn sistemojn por propulso kaj stirado. La raketo estis mirindaĵo de inĝenierarto por sia tempo. Ĝi staris pli ol dek kvar metrojn alta kaj pezis ĉirkaŭ dek du mil sep cent kilogramojn ĉe la lanĉo. Ĝi uzis likvan oksigenon kaj alkoholan miksaĵon kiel brulaĵon, kiuj estis pumpataj en la brulkameron per potencaj turbopumpiloj.
Eble la plej revolucia parto de la raketo estis ĝia gvidsistemo. Ĝi estis la unua raketo, kiu uzis inercian navigadon kun giroskopoj kaj akcelometroj. Tio permesis al la raketo korekti sian propran flugvojon aŭtomate. Post multaj eksplodoj kaj fiaskoj, la trian de oktobro mil naŭ cent kvardek du, la unua sukcesa flugo okazis. La raketo flugis cent okdek kvin kilometrojn kaj atingis altecon de okdek kvin kilometroj. Tiuokaze, Walter Dornberger deklaris, ke ili estas la unuaj, kiuj konkeris la kosmon. Kvankam ĝi estis planita por milito, tiu tago markis la unuan fojon, kiam homfarita objekto atingis la limon de la kosmo. Sed la triumfo de la scienco estis baldaŭ ombrata de la bezonoj de brutala diktaturo.
Dum la milito turniĝis kontraŭ Germanio, la nazia reĝimo decidis uzi la raketon kiel venĝan armilon. La propaganda ministro Joseph Goebbels donis al ĝi la nomon fo-du, kio signifas Venĝa Armilo Numero Du. Tamen, la produktado de ĉi tiuj kompleksaj maŝinoj postulis amasan laborforton, kiun Germanio ne plu havis. La solvo de la nazioj estis abomena. Ili translokigis la produktadon al giganta subtera fabriko nomata Mittelwerk, kaŝita profunde en la montaro de centra Germanio. Tie, la raketoj estis konstruitaj per la sklaveca laboro de kaptitoj el la koncentriĝejo Dora-Mittelbau. Tiuj homoj vivis kaj laboris en katastrofaj kondiĉoj. En la malvarmaj, malsekaj kaj polvoplenaj tuneloj, la malliberuloj suferis pro malsato, malsanoj kaj konstanta perforto de la gardistoj de la so-so.
Estas tragika kaj ironia fakto en la historio de teknologio, ke la raketo fo-du mortigis pli da homoj dum sia produktado ol dum siaj atakoj. Oni taksas, ke inter dek du mil kaj dudek mil kaptitoj mortis en la tuneloj de Mittelwerk. Dume, la atakoj per la fo-du kaŭzis la morton de proksimume naŭ mil civiluloj kaj milita personaro. La unua milita uzo okazis en septembro mil naŭ cent kvardek kvar, kiam raketoj trafis Parizon kaj Londonon. La fo-du estis unika kaj terura armilo pro sia rapideco. Ĝi flugis je kvin mil ses cent kilometroj hore, kio estas kvinoble pli rapide ol la sono. Tio signifis, ke en Londono aŭ Antverpeno, la homoj tute ne havis averton. Ili ne povis aŭdi la raketon veni. Unue okazis la eksplodo, kaj nur poste oni aŭdis la sonon de la alproksimiĝo kaj la son-eksplodon.
Ĉi tiu silenta teruro kreis profundan psikologian premon sur la loĝantaro. Kontraŭe al la bombaviadiloj, kiujn oni povis detekti per radaro kaj pafi per defendaj kanonoj, kontraŭ la fo-du ekzistis neniu defendo en tiu tempo. Kiam la raketo estis lanĉita, ĝia trajektorio estis nehaltigebla. La detruo estis absoluta kaj subita. Arthur Rudolph, kiu estis la direktoro de operacioj ĉe Mittelwerk, poste fariĝis grava figuro en la usona kosmo-programo, sed lia rolo en la gvidado de fabriko bazita sur sklavlaboro restas unu el la plej nigraj makuloj en la historio de moderna inĝenierarto. La raketo, kiu estis naskita el sonĝoj pri la lunlumo, nun estis nutrita per la sango de miloj da senkulpuloj.
Kiam la dua mond-milito alproksimiĝis al sia fino en mil naŭ cent kvardek kvin, nova speco de konkurso komenciĝis inter la aliancanoj. Usono kaj Sovetunio ambaŭ komprenis, ke kiu ajn posedos la germanan raket-teknologion, tiu regos la estontan militadon …
![vinumado [tujelsendo]](https://i.ytimg.com/vi/1WcenKX64KI/default.jpg)