Sputnik: Kosma ŝoko kaj edukado (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 4 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 0 Spektoj
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia elsendo, temas pri la eksterordinara historia momento, kiam eta bipanta sfero el la kosmo tute ŝanĝis la mondan geopolitikon, sciencon kaj edukadon.
En la mezo de la kvindekaj jaroj de la dudeka jarcento, la mondo troviĝis en intensa kaj frosta silenta konflikto. La Malvarma Milito inter Usono kaj Sovetunio ne estis nur milita rivaleco, sed profunda ideologia kaj teknologia batalo por tutmonda supereco. Ambaŭ superpotencoj klopodis pruvi, ke ilia socia sistemo estas la plej progresinta kaj kapabla gvidi la homaron al la estonteco. En tiu streĉa etoso, sciencistoj el multaj landoj proponis specialan kunlaboron nomatan la Internacia Geofizika Jaro, kiu daŭris de julio de mil naŭ cent kvindek sep ĝis decembro de mil naŭ cent kvindek ok. Ĉi tiu tutmonda scienca iniciato, ofte konata per la akronimo i go jo, celis esplori la Teron kaj ĝian kosman ĉirkaŭaĵon. Kadre de ĉi tiu programo, ambaŭ gvidaj landoj deklaris sian intencon lanĉi la unuan artefaritan sateliton de la Tero. En Usono, la programo estis konata kiel Projekto Vanguard, gvidata de la Mararmea Esplor-Laboratorio. Tamen, la usona projekto renkontis multajn teknikajn prokrastojn kaj burokratiajn obstaklojn, dum la usona publiko restis tute trankvila, fida pri sia propra teknologia supereco.
Sed en Sovetunio, sekrete kaj kun eksterordinara energio, tute alia historio disvolviĝis. La sovetan kosman programon gvidis viro, kies nomo estis tiel sekreta, ke la publiko eĉ ne sciis pri lia ekzisto dum lia vivo. Li estis Sergej Korolov, konata oficiale nur kiel la Ĉefa Konstruisto. Korolov komprenis la grandegan politikan kaj historian gravecon esti la unua en la kosmo. Lia teamo sukcese evoluigis potencegan raketon nomatan R-sep Semjorka, kiu estis projektita kiel la unua interkontinentala balistika raketo, aŭ i co bo mo, kapabla porti pezajn atomajn bombojn trans kontinentojn. Kiam la komencaj planoj por tre peza kaj kompleksa scienca satelito postulis tro da tempo por realigo, Korolov faris genian kaj historian decidon. Li ordonis al siaj inĝenieroj krei la plej simplan eblan sateliton, por certigi, ke ili venkos la usonanojn en la kosma vetkuro.
La rezulto de tiu decido estis Sputnik unu. Ĝi estis rimarkinde simpla sed perfekta aparato. Ĝi konsistis el polurita metala sfero el aluminia alojo, kun diametro de nur kvindek ok centimetroj, kio estas proksimume la grandeco de plaĝa pilko. Ĝia pezo estis precize okdek tri komo kvar kilogramoj. Kvar flekseblaj stangaj antenoj, longaj inter du komo kvar kaj du komo naŭ metroj, etendiĝis malantaŭen kiel la kruroj de insekto. Interne de la sfero troviĝis simplaj arĝent-zinkaj baterioj kaj du radiosendiloj, kiuj funkciis ĉe la frekvencoj dudek komo nulo nulo kvin kaj kvardek komo nulo nulo du megahercoj.
La kvara de oktobro de mil naŭ cent kvindek sep fariĝis la tago, kiu por ĉiam ŝanĝis nian rilaton kun la ĉielo. Je la deka horo kaj dudek ok minutoj laŭ la moskva tempo, la modifita raketo R-sep lanĉiĝis el la sekreta lanĉejo de Tjuratam en la kazaĥa stepo, kiu poste fariĝis konata kiel la kosmodromo de Bajkonuro. Kun surdigega bruo kaj grandega fajra kolono, la raketo trapasis la atmosferon kaj portis Sputnik unu en elipsan orbiton ĉirkaŭ la Tero. La malgranda satelito sukcese apartiĝis de la raketo kaj komencis sian vojaĝon, orbitante la planedon unu fojon ĉiujn naŭdek ses komo du minutojn je rapideco de dudek naŭ mil kilometroj hore. Ĝia orbito havis sian plej altan punkton je kvin cent okdek ok mejloj kaj sian plej malaltan punkton je cent kvardek du mejloj super la surfaco de la Tero. Kaj tiam, la tuta mondo ekkaŭdis la sonon, kiu skuis la homaron, simplan, ritman bipadon, kiu malkaŝis la ĉeeston de la unua homfarita objekto en la kosmo.
Kiam la novaĵo pri la sukcesa lanĉo de Sputnik unu atingis la okcidentan mondon la kvina de oktobro de mil naŭ cent kvindek sep, la efiko estis tute eksterordinara. En Usono, la unua reago estis miksaĵo de nekredemo, miro kaj profunda timo. La ĉefaj gazetoj publikigis grandegajn fraptitolojn pri la ruĝa luno en la ĉielo. Civitanoj ĉirkaŭ la lando eliris el siaj domoj nokte, rigardante la stelan ĉielon por provi vidi per propraj okuloj tiun etan, glitantan punkton de lumo. La silenta ritmo de la bipado, facile kaptebla eĉ per simplaj amatoraj radioj, fariĝis konstanta memorigilo pri la sovetia ĉeesto super la kapoj de la usonanoj.
Prezidanto Dvajt Dejvid Ajzenhaŭer klopodis trankviligi la nacion. En siaj unuaj publikaj deklaroj, li provis malpliigi la gravecon de la evento, asertante, ke la satelito estas nur scienca sukceso kaj ne pliigas liajn timojn eĉ je unu joto. Sed liaj vortoj faris malmulton por trankviligi la publikon. Por multaj usonanoj, Sputnik ne estis nur scienca miraklo, ĝi estis profunda nacia humiligo kaj tuja milita minaco. Se la Sovetunio havis la teknologion por sendi sateliton en la kosmon, tio signifis, ke ili ankaŭ havis la kapablon sendi nukleajn misilojn rekte al usonaj urboj sen ia ebleco de defendo. La mito pri usona teknologia nevenkeblec…
