La transistoro: cifereca revolucio (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 4 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 2 Spektoj
- 1 Komentoj
- 1
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la malkovro kaj evoluo de la transistoro, tiu eta sed potenca aparato, kiu fundamente transformis nian mondon kaj naskis la ciferecan epokon.
Por kompreni la grandecon de ĉi tiu revolucio, ni devas unue imagi la mondon antaŭ la transistoro. En la unua duono de la dudeka jarcento, la tuta elektronika teknologio dependis de la tiel nomataj vakuaj tuboj, aŭ elektronaj tuboj. Tiuj estis vitraj ujoj, similaj al inkandeskaj ampoloj, en kiuj troviĝis hejtataj filamentoj. Ili funkciis kiel valvoj por reguli kaj amplifi la fluon de elektra kurento. Tamen, ili havis grandegajn malavantaĝojn. Ili estis grandaj, delikataj, konsumis grandan kvanton da elektro, kaj generis enorman varmegon. Krome, ilia vivdaŭro estis tre limigita; ili ofte forbrulis, tre simile al ordinaraj ampoloj.
La unuaj komputiloj de la mondo, kiel la fama Eniako, estis veraj monstroj konstruitaj el miloj da tiaj tuboj. Imagu maŝinon, kiu okupis tutan grandan ĉambron, pezis dekojn da tunoj, kaj postulis konstantan prizorgadon de teknikistoj, kiuj senĉese serĉis kaj anstataŭigis forbrulintajn tubojn. La aero en la ĉambro estis konstante varma, plena de la malalta zumado de malvarmigaj ventililoj kaj de la mola, ruĝeta lumo de miloj da vitraj tuboj. Estis klare, ke se la homaro volis progresi en la kampo de kalkulado kaj komunikado, estis bezonata io tute nova, pli efika kaj pli fidinda.
La solvo naskiĝis en la famaj Bell-laboratorioj en Nov-Ĵerzejo. La direktoro de esplorado tie, sinjoro Mervin Kelly, antaŭvidis, ke la nacia telefona reto baldaŭ kolapsos sub sia propra pezo se ĝi daŭre dependos de vakuaj tuboj por amplifi voĉajn signalojn tra grandaj distancoj. Li kredis, ke la respondo kuŝas en la fiziko de la solida stato, specife en duonkonduktaĵoj kiel germaniumo kaj silicio.
En the jaro mil naŭ cent kvardek kvin, tuj post la fino de la Dua Mondmilito, Bell-laboratorioj formis specialan esplorgrupon. Gvidata de la brila sed kompleksa teoriisto doktoro William Shockley, la teamo inkluzivis la talentan teorian fizikiston doktoron John Bardeen kaj la lertan eksperimentiston doktoron Walter Brattain.
La komenco ne estis facila. La unuaj provoj krei tiel nomatan kamp-efikan transistoron malsukcesis. Sed doktoro John Bardeen havis genian ideon: li proponis la teorion pri surfacaj statoj, klarigante, ke elektronoj kaptiĝas ĉe la surfaco de la duonkonduktaĵo, kio blokas la eksterajn elektrajn kampojn. Ĉi tiu teoria malkovro permesis al doktoro Walter Brattain konstrui tute novan eksperimentan aparaton.
En la malvarmaj tagoj de decembro de la jaro mil naŭ cent kvardek sep, laborante en sia kvieta laboratorio, Brattain konstruis elstaran aparaton. Li uzis plastan triangulon, kovritan per tre maldika ora folio. Li tranĉis la oran folion per razilklingo ĉe la pinto de la triangulo, kreante du kontaktojn, kiuj estis apartigitaj je nur kelkaj mikrometroj. Li milde premis ĉi tiun triangulon sur la surfacon de kristalo el germaniumo.
Je la deksesa de decembro mil naŭ cent kvardek sep, ili finfine sukcesis. Kiam ili ŝaltis la kurenton, ili rimarkis, ke malgranda elektra signalo eniranta tra unu kontakto estis signife amplifita kiam ĝi eliris el la alia. Tiel naskiĝis la punkt-kontakta transistoro. Kelkajn tagojn poste, je la dudektria de decembro mil naŭ cent kvardek sep, ili oficiale montris la funkciantan aparaton al la estraro de Bell-laboratorioj. Ĉi tiu kvieta momento en malgranda laboratorio definitive ŝanĝis la kurson de la homa historio.
Malgraŭ la grandega sukceso, en la interno de la esplorgrupo komencis kreski profundaj streĉitecoj. Doktoro William Shockley, kvankam li estis la gvidanto de la grupo, ne partoprenis rekte en la fizika konstruado de la punkt-kontakta transistoro. Kiam li eksciis, ke lia nomo ne estos inkludita en la patento de la aparato, lia ambicio kaj fiero estis grave vunditaj. Li sentis sin flankenpuŝita de siaj propraj kolegoj.
Instigita de ĉi tiu interna rivaleco, Shockley decidis labori sola por krei eĉ pli bonan version de la transistoro. Li enfermis sin en hotelĉambroj kaj en sia oficejo, intense kalkulante kaj analizante la fizikon de duonkonduktaĵoj. Lia klopodo sukcesis. Li elpensis la tiel nomatan jungan transistoron, kiu ne dependis de delikataj punktaj kontaktoj, sed anstataŭe uzis tri tavolojn de duonkonduktaj materialoj. Ĉi tiu strukturo, kiu povis esti de tipo negativa-pozitiva-negativa, aŭ pozitiva-negativa-pozitiva, estis multe pli stabila, pli facile fabrikatabla kaj malpli sentema al vibroj.
Je la kvara de julio mil naŭ cent kvindek unu, Bell-laboratorioj anoncis la kreadon de ĉi tiu junga transistoro. Ĝi estis la modelo, kiu formis la fundamenton de la sekva fazo de la elektronika industrio. Tamen, la fruaj transistoroj ankoraŭ havis gravan limigon: ili estis faritaj el germaniumo, elemento kiu malbone funkcias sub altaj temperaturoj kaj estas relative malofta.
La sekva granda paŝo okazis en la jaro mil naŭ cent kvindek kvar en la kompanio Texas Instruments. Sub la gvidado d…
