Manuskripto de Voynich: La enigmo (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 3 tagoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 0 Spektoj
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la manuskripto de Voynich, la plej mistera libro en la mondo, kiu dum jarcentoj defias la plej saĝajn mensojn de la homaro.
Imagu libron, kiu ŝajnas veni el tute alia dimensio. Ĝi estas plena de nekonataj skribaĵoj, strangaj desegnaĵoj de plantoj, kiuj ne ekzistas sur la tero, kaj bizaraj diagramoj de nudaj figuroj en komplikaj tubaroj. Ĉi tiu objekto ne estas fikcio de moderna romanisto. Ĝi estas reala, historia dokumento konata kiel la manuskripto de Voynich. Hodiaŭ ni esploros ĉi tiun enigmon, kiu restas nesolvita malgraŭ la klopodoj de la plej spertaj kodorompistoj kaj lingvistoj de la mondo.
La manuskripto de Voynich estas mezgranda volumo, proksimume dudek tri komo kvin oble dek ses komo du centimetroj. Ĝi konsistas el ĉirkaŭ du cent kvardek paĝoj de altkvalita veleno, kvankam la origina nombro de folioj verŝajne estis pli granda. En la jaro du mil naŭ, sciencistoj de la Universitato de Arizono faris radiokarbonan datadon kaj trovis, ke la veleno estis produktita inter la jaroj mil kvar cent kvar kaj mil kvar cent tridek ok. Ĉi tio metas la kreadon de la libro en la fruan dekkvinan jarcenton, dum la eŭropa renesanco.
Kio faras ĉi tiun libron tiel unika, estas la teksto. Ĝi estas skribita en tute nekonata alfabeto, kiun esploristoj nomas la voyniĉesa lingvo. Ĝi enhavas inter dudek kaj kvardek malsamajn signojn, skribitajn glate de maldekstre dekstren. Kiam oni analizas la strukturon de la vortoj, ili sekvas lingvistikajn regulojn. Ili havas ripetiĝantajn silabojn kaj statistikajn distribuojn similajn al naturaj lingvoj, sed neniu ĝis nun sukcesis traduki eĉ unu solan frazon.
La enhavo de la manuskripto estas kutime dividita en ses sekciojn surbaze de la ilustraĵoj. La unua kaj plej vasta estas la herba sekcio. Ĝi enhavas desegnaĵojn de proksimume cent dek tri plantoj. Tamen, jen la unua granda mistero: la plej multaj el tiuj plantoj ne estas identigeblaj. Ili ŝajnas esti fantastaj komponaĵoj de radikoj de unu specio, folioj de alia, kaj floroj, kiuj tute ne ekzistas en la naturo.
Sekvas la astronomia sekcio, plena de cirkloformaj diagramoj. Oni povas vidi sunojn, lunojn kaj stelojn. Estas klare videblaj la simboloj de la zodiako, ekzemple la fiŝoj por Fiŝoj aŭ la pafisto por Sagitario. Unu el la plej impresaj partoj estas la biologia aŭ balneologia sekcio. Ĉi tie la ilustraĵoj iĝas vere strangaj. Oni vidas dekojn da malgrandaj, nudaj inaj figuroj, kiuj banas sin en verdaj likvaĵoj interne de kompleksaj retoj de tuboj kaj ujoj. Kelkaj el tiuj tuboj ŝajnas simili al homaj organoj aŭ al la sangocirkula sistemo.
La ceteraj partoj inkluzivas kosmologian sekcion kun abstraktaj diagramoj kaj arkitekturaj elementoj kiel kasteloj, farmacian sekcion kun desegnaĵoj de radikoj kaj apotekaj vazoj, kaj fine receptan sekcion, kiu konsistas el densaj blokoj de teksto markitaj per malgrandaj steloj. La tuta verko estas farita per eleganta kaligrafio kaj nekutima paletro de inkoj, kio sugestas, ke ĝi estis tre multekosta kaj grava projekto por sia tempo.
Kvankam ni scias, kiam la veleno estis kreita, la dokumentita historio de la posedantoj de la manuskripto komenciĝas nur en la deksepa jarcento. La unua konfirmita posedanto estis la Imperiestro Rudolfo la dua, kiu regis de mil kvin cent sepdek ses ĝis mil ses cent dek du. Rudolfo estis fama pro sia obsedo pri alĥemio, astrologio kaj raraj objektoj. Onidire, li aĉetis la libron por la tiama grandega sumo de ses cent oraj dukatoj, kredante ke ĝi estas la verko de la dektria-jarcenta filozofo Roger Bacon.
Post la morto de Rudolfo, la manuskripto pasis al Jakub Horčický z Tepence, kiu estis la kortega apotekisto de la imperiestro. Lia subskribo estas ankoraŭ videbla sur la unua paĝo, kvankam nur sub ultraviola lumo. Poste, en la jaro mil ses cent tridek naŭ, la manuskripto aperas en la manoj de Georg Baresch, alĥemiisto en Prago. Baresch estis tiel mistifikita de la libro, ke li skribis al Athanasius Kircher, fama jezuita klerulo en Romo, kiu estis konata pro siaj provoj deĉifri egiptajn hieroglifojn. Baresch priskribis la libron kiel plenan de nekonataj karakteroj kaj petis helpon, sed Kircher ne povis tuj solvi la enigmon.
Kiam Baresch mortis, lia amiko Jan Marek Marci, rektoro de la Universitato de Karolo en Prago, heredis la volumon. En mil ses cent sesdek kvin aŭ mil ses cent sesdek ses, Marci fine sendis la tutan manuskripton al Kircher en Romon. Kun la libro li sendis leteron, kiu estas ankoraŭ hodiaŭ bindita en la volumo. En tiu letero, Marci mencias la ligon al Rudolfo la dua kaj la teorion pri Roger Bacon. Post tio, la manuskripto malaperis el la publika historio dum pli ol du jarcentoj, restante kaŝita en la biblioteko de la jezuita kolegio en Romo.
La moderna historio de la libro komenciĝas en mil naŭ cent dek du. Wilfrid Voynich, pola kaj litova komercisto de malnovaj libroj, vizitis la Vilao Mondragone proksime de Romo. La jezuitoj bezonis monon por riparoj kaj decidis sekrete vendi parton de sia kolekto. Voynich aĉetis…
