Unua kora transplanto: Etiko (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 3 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 1 Spekto
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la unua kora transplanto en la historio kaj la profundaj etikaj demandoj, kiujn ĝi vekis tutmonde.
La historio de medicino estas plena de momentoj, kiuj ŝajnas disigi la tempon en epokon antaŭan kaj epokon postan. Unu el la plej dramaj kaj fascinaj el ĉi tiuj momentoj okazis en la malvarma frumateno de la tria de decembro, mil naŭ cent sesdek sep, en Kaburbo, Sudafriko. Tie, teamo de kirurgoj gvidata de doktoro Christiaan Barnard plenumis agon, kiu skuis la mondon kaj por ĉiam ŝanĝis nian komprenon pri vivo kaj morto: ili transplantis la vivantan koron de unu homo en la bruston de alia. Sed ĉi tiu triumfo de la scienco ne okazis en izoleco. Ĝi estis la kulmino de jardekoj da kuracista esplorado, kaj ĝi tuj naskis etikajn ŝtormojn, kiuj daŭre resonas en niaj hospitaloj kaj tribunaloj hodiaŭ.
Por kompreni la dimension de ĉi tiu atingo, ni devas rigardi malantaŭen al la komenco de la dudeka jarcento. Dum multaj jaroj, la koro estis konsiderata preskaŭ sankta organo, netuŝebla de la manoj de kirurgo. Ĝi estis la simbolo de la vivo mem, de la animo kaj de la emocioj. Tamen, science, la koro estas muskola pumpilo. Komence de la jarcento, la franca kirurgo Alexis Carrel faris la unuajn paŝojn per siaj pioniraj laboroj pri vaskula suturado. Lia tekniko ebligis al kuracistoj kudri kune fajnajn sangajn vaskulojn sen kaŭzi blokadojn aŭ mortigajn sangadojn. Ĉi tiu teknika bazo estis nepra por ĉiu estonta organa transplanto.
Dum la mil naŭ cent kvindekaj jaroj, la esplorado akceliĝis. En Usono, kirurgoj kiel Norman Shumway kaj Richard Lower ĉe la Universitato Stanford komencis eksperimenti pri koraj transplantoj ĉe hundoj. Ili disvolvis la kirurgiajn metodojn kaj pruvis, ke hundo povus postvivi kun la koro de alia hundo. En Sudafriko, doktoro Christiaan Barnard sekvis ĉi tiujn progresojn kun granda intereso. En sia hospitalo Groote Schuur, lia teamo faris pli ol kvardek eksperimentajn transplantojn ĉe hundoj, perfektigante siajn kapablojn kaj prepariĝante por la tago, kiam ili povus apliki la teknikon al homo.
Tamen, restis grandega biologia obstaklo: la imunsistemo. La homa korpo estas programita por detrui ĉion fremdan. Kiam nova organo estas enmetita, la korpo atakas ĝin kiel malamikan invadanton. Nur kun la apero de la unuaj imunosupresaj medikamentoj, kiel azatioprino kaj kortikosteroidoj, kiuj jam estis uzataj por renaj transplantoj, la kuracistoj ekkredis, ke kora transplanto ĉe homo estas finfine ebla.
Kaj tiam, la vesperon de la dua de decembro, mil naŭ cent sesdek sep, la destino intervenis. Dudek-kvin-jara virino nomata Denise Darvall kaj ŝia patrino estis frapitaj de aŭto dum ili transiris straton en Kaburbo. La patrino mortis surloke, dum Denise estis transportita al la hospitalo kun katastrofaj cerbaj vundoj. La kuracistoj rapide konstatis, ke ŝia cerbo estis tute kaj neripareble detruita. Ŝi estis teknike vivanta nur ĉar mekanika ventolilo pumpis aeron en ŝiajn pulmojn, konservante la batadon de ŝia koro.
Doktoro Christiaan Barnard sciis, ke li havas antaŭ si la eblecon fari historion, sed li bezonis donanton. Li alproksimiĝis al la patro de Denise, Edward Darvall, kiu ĵus perdis sian edzinon kaj nun devis alfronti la morton de sia juna filino. En momento de neimagebla doloro, Edward Darvall montris eksterordinaran kuraĝon kaj donis sian permeson por la donaco de la koro de sia filino.
Ĉi tiu decido tamen starigis profundan etikan problemon. Laŭ la tiama leĝo, homo estis konsiderata morta kiam lia koro ĉesis bati. But por ke la koro de Denise estu utila por transplanto, ĝi devis esti forigita kiel eble plej rapide, prefere dum ĝi ankoraŭ estis provizata per oksigenita sango. Se la kuracistoj atendus tro longe, la koro suferus damaĝojn kaj ne povus rekomenci bati en alia korpo. Ĉi tiu streĉiteco inter la jura difino de morto kaj la medicina bezono de viva organo estis la unua el multaj etikaj konfliktoj, kiujn ĉi tiu operacio malkaŝis al la mondo.
Dum la korpo de Denise Darvall kuŝis en unu operaciejo, en la apuda ĉambro atendis Louis Washkansky. Washkansky estis kvindek tri jara butikisto, viro plena de vivoforto sed kun koro tute eluzita. Li suferis de severa koronaria arteria malsano kaj kongesta korinsuficienco. Liaj kuracistoj donis al li nur kelkajn semajnojn da vivo. Kiam doktoro Barnard proponis al li la eblecon de kora transplanto, Washkansky ne hezitis. Li sciis, ke li havas nenion por perdi kaj ĉion por gajni. Lia edzino, Ann Washkansky, subtenis la decidon, kvankam ŝi plene konsciis pri la ekstrema risko de la proceduro.
Je la unua horo de la mateno de la tria de decembro, la granda maŝino de la hospitalo Groote Schuur ekfunkciis. Teamo de tridek homoj, inkluzive de kirurgoj, anesteziistoj, flegistoj kaj teknikistoj, kunvenis en la operaciejoj. Inter ili estis la frato de Christiaan, doktoro Marius Barnard, kaj doktoro Rodney Hewitson. La atmosfero estis peza pro koncentriĝo kaj nervozeco. La konstanta zumado de la kor-pulma maŝino, la metalaj sonoj de la…
