Do Do To: Gloro, Falo, Dilemo (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 4 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 0 Spektoj
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la malkovro, la gloro kaj la drama falo de do do to, kemiaĵo, kiu promesis liberigi la mondon de malsanoj sed finfine devigis nin repripensi nian rilaton al la naturo.
La historio de la kemiaĵo, kiun ni nomas do do to, aŭ per ĝia plena scienca nomo dikloro-difenil-trikloroetano, komenciĝis tute trankvile en la jaro mil ok cent sepdek kvar. En tiu jaro, aŭstra kemiisto nomata Othmar Zeidler unuafoje sintezis la substancon en sia laboratorio. Por li, tio estis nur akademie interesa kemia ekzerco sen ia praktika celo. Li priskribis la formulon en scienca artikolo kaj rapide transiris al aliaj esploroj. Dum pli ol ses jardekoj, ĉi tiu potenca pulvoro kuŝis forgesita sur la polvokovritaj bretoj de la scienca historio, tute sen konata utilo por la homaro.
La granda ŝanĝo okazis en la jaro mil naŭ cent tridek naŭ, kiam la mondo troviĝis sojle de la plej katastrofa milito en la homa historio. En Svislando, kemiisto nomata Paul Hermann Müller laboris por la kemia kaj farmacia kompanio Geigy. Müller serĉis efikan rimedon por protekti agrikulturajn plantojn kontraŭ insektoj, sed ankaŭ por batali kontraŭ la malsanoj, kiujn tiuj insektoj transdonas al homoj. Post jaroj da pacienca kaj sistema testado de centoj da diversaj kemiaj kombinaĵoj, li decidis provi la forgesitan formulon de Zeidler. La rezultoj de liaj eksperimentoj estis absolute mirindaj. Müller malkovris, ke eĉ ege malgranda kvanto de do do to estis tute mortiga por vasta gamo da insektoj. Kaj kio estis eĉ pli grava, la kemiaĵo havis nekredeble longan kaj daŭran efikon. Post kiam oni ŝprucigis ĝin sur surfacon, ĝi restis tie aktiva kaj daŭre mortigis insektojn dum semajnoj aŭ eĉ monatoj. Pro ĉi tiu eksterordinara malkovro, kiu promesis revoluciigi la agrikulturon kaj la medicinon, Paul Hermann Müller poste ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en la jaro mil naŭ cent kvardek ok.
Kiam la Dua Mondmilito eksplodis, do do to fariĝis sekreta sed decida armilo por la aliancitaj fortoj. En la tropikaj ĝangaloj de Azio kaj Pacifiko, kaj en la ruinoj de eŭropaj urboj, insektoj estis preskaŭ pli danĝeraj ol la malamikaj soldatoj. Malario, disvastigata de moskitoj, kaj tifo, disvastigata de laŭsoj, minacis ekstermi tutajn armeojn kaj civilajn loĝantarojn. Tiam la aliancanoj komencis amase uzi la novan miraklan pulvoron. Do do to estis uzata por senparazitigi rifuĝintojn, militkaptitojn kaj soldatojn. Homoj estis rekte aspergitaj per la blanka pulvoro por mortigi laŭsojn, kaj la rezultoj estis preskaŭ magiaj. Tifo-epidemioj, kiuj historie ĉiam sekvis militojn kaj mortigis milionojn da homoj, estis subite kaj plene haltigitaj en la daŭro de kelkaj tagoj. Generalo Dvajt De Ajzenhaŭer, la gvidanto de la aliancitaj fortoj en Eŭropo, poste deklaris, ke do do to estis la plej granda ununura medicina armilo kreita dum la milito. Ĝi savis sennombrajn vivojn kaj donis al la homaro la senton, ke la scienco finfine venkis la plej terurajn epidemiojn.
Post la milito, la entuziasmo pri do do to nur kreskis. La kemiaĵo forlasis la batalkampojn kaj eniris la ĉiutagan vivon de ordinaraj homoj kiel simbolo de paco kaj progreso. Ĝi fariĝis la ĉefa armilo en tio, kio estis prezentita kiel la tutmonda milito kontraŭ insektoj. En Usono, la produktado de do do to atingis sian kulminon en the jaro mil naŭ cent sesdek tri, kiam oni produktis pli ol okdek mil tunojn da la substanco en ununura jaro. Terkultivistoj aspergis milionojn da hektaroj da kotono, terpomoj kaj fruktoĝardenoj. Helikopteroj kaj aviadiloj flugis super la kampoj, kreante densajn, blankajn nubojn de la kemiaĵo. Sed la uzo ne limiĝis al la grandskala agrikulturo. Do do to fariĝis tre populara en hejmoj. Ordinaraj familioj povis facile aĉeti botelojn de la mirakla likvaĵo por aspergi siajn kuirejojn, ĝardenojn kaj eĉ la dormoĉambrojn de siaj infanoj por protekti ilin kontraŭ muŝoj kaj moskitoj. Oni kredis, ke la kemiaĵo estas tute sendanĝera por homoj, sed absolute nepra por moderna kaj sana vivo.
Tamen, dum la maŝinoj de la kemia industrio laboris tagnokte, kelkaj observantoj de la naturo komencis rimarki strangajn kaj tre maltrankviligajn signalojn. Jam en la malfruaj jaroj de la jardeko mil naŭ cent kvardekaj kaj dum la kvindekaj jaroj, aperis raportoj pri neatenditaj mortoj de fiŝoj en riveroj kaj de birdoj en arbaroj, kiuj troviĝis proksime de la aspergita areoj. Esploristoj komencis profunde studi la kemion de do do to kaj malkovris du ecojn, kiuj faris ĝin ege danĝera por la tuta ekosistemo. Unue, do do to estas ege persista substanco. Ĝi ne facile malkonstruiĝas en la naturo, kaj ĝia duonvivo en la grundo povas esti de du ĝis eĉ dek kvin jaroj. Tio signifas, ke kiam oni ŝprucas ĝin, ĝi restas en la medio dum jardekoj. Due, do do to ne solviĝas en akvo, sed ĝi tre facile solviĝas en grasoj. Tial, kiam vivanta organismo absorbas eĉ tre malgrandan kvanton de do do to, la kemiaĵo ne estas forigita el la korpo, sed ĝi restas kaj amasiĝas en la grasaj histoj de la besto. Ĉi tiu…
