Semmelweis: la savanto de patrinoj (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 5 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 1 Spekto
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la drama historio de la mikroba teorio kaj la tragika vivo de Ignaz Semmelweis, la kuracisto, kiu malkovris, ke simpla manlavado povas savi sennombrajn vivojn.
Imagu la mondon de medicino en la mezo de la dek naŭa jarcento. Ĝi estis epoko de grandaj hospitaloj, sed ankaŭ de granda mistero. Sciencistoj ankoraŭ ne komprenis, kial homoj malsaniĝas. La kredo de la epoko baziĝis sur tiel nomataj miasmoj, aŭ malbona aero, kaj la ekvilibro de korpaj humoroj. En ĉi tiu kunteksto, ni trovas nin en la urbo Vieno, en la jaro mil ok cent kvardek ses. Juna hungara kuracisto nomata Ignaz Philipp Semmelweis ĵus estis nomumita asistanto en la Unua Akuŝa Kliniko de la Ĝenerala Hospitalo de Vieno. Li estis homo de scienco, sed li baldaŭ trovis sin meze de terura tragedio, kiu okazis ĉiutage antaŭ liaj okuloj.
La hospitalo havis du apartajn klinikojn por akuŝantaj virinoj. La Unua Kliniko estis la loko, kie medicinaj studentoj kaj kuracistoj lernis sian profesion. La Dua Kliniko estis dediĉita al la trejnado de akuŝistinoj. Teorie, la kondiĉoj estis similaj, sed la realo estis draste malsama kaj terura. En la Unua Kliniko, virinoj mortis pro puerpera febro, ankaŭ konata kiel infanlit-febro, je nekredeble alta proporcio. La mortoprocento tie ofte variis inter dek elcentoj kaj tridek kvin elcentoj. En iuj monatoj, unu el tri patrinoj, kiuj eniris la pordon, neniam eliris viva. Kontraste, en la Dua Kliniko, kie laboris la akuŝistinoj, la mortoprocento estis signife pli malalta, kutime nur ĉirkaŭ kvar aŭ kvin elcentoj.
Ĉi tiu diferenco fariĝis la obsedo de doktoro Semmelweis. Kial la virinoj en la kliniko de la kuracistoj mortis tiel amase, dum tiuj en la kliniko de la akuŝistinoj restis sanaj? Li analizis ĉion. Li ekzamenis la poziciojn de la naskantaj virinoj, la ventoladon de la ĉambroj, eĉ la religiajn ritojn de la pastroj, kiuj vizitis la mortantojn. Li rimarkis, ke la timo inter la virinoj estis tiel granda, ke multaj el ili ploris kaj petegis esti translokigitaj al la Dua Kliniko. Kelkaj virinoj eĉ preferis naski sur la stratoj de Vieno ol eniri la Unuan Klinikon, kaj ironie, tiuj virinoj, kiuj naskis surstrate, havis pli grandan probablon postvivi ol tiuj en la zorgo de la plej edukitaj kuracistoj de la imperio.
La solvo de la mistero fine venis per tragedio en la jaro mil ok cent kvardek sep. La amiko de Semmelweis, doktoro Jakob Kolletschka, mortis post kiam li hazarde estis vundita per skalpelo dum li faris nekropsion de mortinto. Semmelweis studis la raporton pri la morto de sia amiko kaj rimarkis ion frapan. La simptomoj de Kolletschka, lia interna inflamo kaj la sepsa stato de lia sango, estis identaj al ti屜 de la virinoj, kiuj mortis pro infanlit-febro. Ĉi tio estis la eŭreka momento por Semmelweis. Li rimarkis, ke la kuracistoj kaj la medicinaj studentoj ofte iris rekte de la dissekcia ĉambro, kie ili manipulis kadavrojn, al la akuŝejo por ekzameni la vivantajn patrinojn. Ili ne lavis siajn manojn, aŭ se ili faris tion, ili uzis nur akvon kaj simplan sapon, kio ne forigis la nevideblan odoron de putrado.
Semmelweis hipotezis, ke ekzistas nevideblaj kadavraj partikloj, kiujn li nomis kadavra veneno. Li kredis, ke ĉi tiu putra organika materio estas transigata de la mortintoj al la vivantoj per la manoj de la kuracistoj. La akuŝistinoj en la Dua Kliniko, aliflanke, tute ne faris nekropsiojn, kio klarigis kial iliaj pacientoj restis sanaj. Kun ĉi tiu nova kompreno, Semmelweis decidis agi.
En majo de la jaro mil ok cent kvardek sep, doktoro Ignaz Semmelweis enkondukis revolucian sed simplan regulon en la Unua Kliniko. Li ordonis, ke ĉiu kuracisto kaj ĉiu studento devas lavi siajn manojn per solvaĵo de klorhava kalko antaŭ ol ili tuŝas pacienton. Li elektis klorhavan kalkon ĉar ĝi estis sufiĉe forta por forigi la malbonan odoron de la kadavroj, supozante ke se la odoro malaperas, ankaŭ la veneno malaperas. La efiko de ĉi tiu simpla ago estis tute mirinda. La kemia odoro de la kloro plenigis la koridorojn, kaj la rezultoj parolis mem.
En aprilo de mil ok cent kvardek sep, antaŭ la nova regulo, la mortoprocento en la Unua Kliniko estis dek ok komo du sep elcentoj. Jam en junio, nur unu monaton post la enkonduko de la manlavado, la mortoprocento falis al du komo du du elcentoj. En la sekva jaro, en marto de mil ok cent kvardek ok, la cifero falis al nekredeblaj nulo komo du tri elcentoj. Dum tuta monato, ne unu sola virino mortis pro infanlit-febro en la kliniko de Semmelweis. Li estis pruvinta, ke la nevidebla malamiko povas esti venkita per simpla higieno.
Tamen, anstataŭ esti festita kiel heroo, Semmelweis renkontis muron de rezisto kaj malamo. La medicina establaro de Vieno estis profunde ofendita de liaj trovoj. La sugesto, ke la kuracistoj mem, la sinjoroj de la socio, povus esti la portantoj de morto, estis neakceptebla por ili. Doktoro Johann Klein, la estro de la hospitalo, iĝis unu el liaj plej fervoraj malamikoj. Multaj kuracistoj ridindigis Semmelweis, argumentante ke la m…