La duobla helico de DNA (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 4 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 0 Spektoj
- Komentu!
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la drama kaj mondskua malkovro de la strukturo de do no a, la molekulo de la vivo.
Hodiaŭ ni profundiĝas en unu el la plej grandaj sciencaj atingoj de la dudeka jarcento. Estas rakonto pri genio, intensa rivaleco, miskomprenoj kaj la serĉado de la kodo, kiu difinas ĉiun vivantan estaĵon sur la tero. Por kompreni ĉi tiun historion, ni devas reiri al la mezo de la deknaŭa jarcento. En mil ok cent sesdek naŭ, svisa fiziologia kemiisto nomata Friedrich Miescher unue identigis substancon, kiun li nomis nukleino, izolitan el la nukleoj de homaj blankaj sangoĉeloj. Hodiaŭ ni konas ĉi tiun substancon kiel deoksiribonukleatan acidon, aŭ pli simple, do no a. Dum multaj jardekoj poste, sciencistoj kredis, ke proteinoj estas la portantoj de heredaj informoj. Proteinoj ŝajnis sufiĉe kompleksaj por fari tion, dum do no a estis rigardata kiel tro simpla molekulo. Tamen, en mil naŭ cent kvardek kvar, Oswald Avery kaj liaj kolegoj pruvis, ke do no a estas fakte la hereda materialo, kio tute ŝanĝis la direkton de biologia esplorado.
Je la komenco de la mil naŭ cent kvindekaj jaroj, la scienca mondo troviĝis en la mezo de eksterordinara vetkuro. Kiu unue malkovros la fizikan strukturon de do no a, tiu gajnos lokon en la historio kaj verŝajne la nobel-premion. Du ĉefaj centroj en Anglio gvidis ĉi tiun serĉadon, sed kun tute malsamaj aliroj. En la Universitato de Kembriĝo, ĉe la laboratorio Cavendish, juna usona biologo nomata James Dewey Watson kaj brita fizikisto Francis Harry Compton Crick laboris kune. Ili ne faris proprajn eksperimentojn pri do no a, sed anstataŭe provis konstrui teoriajn modelojn uzante kartonajn kaj metalajn pecojn, kvazaŭ gigantan puzlon. Watson estis ambicia kaj juna, nur dudek-tri-jara kiam la intensa laboro komenciĝis, dum Crick estis konata pro sia brila intelekto kaj tondra rido.
Dume, en Londono, ĉe King’s College, la situacio estis pli streĉa. Tie laboris doktoro Rosalind Elsie Franklin, sperta kemiisto kaj faka specialisto pri ikso-radia kristalografio. Ŝi venis al King’s College en januaro de mil naŭ cent kvindek unu por studi la strukturon de do no a per fotado de la molekulo uzante ikso-radiojn. Tamen, okazis grava, malfeliĉa miskompreno. Maurice Hugh Frederick Wilkins, alia altranga sciencisto en la sama unuo, kredis, ke Franklin estos lia asistantino. Franklin, kontraŭe, komprenis, ke ŝi gvidos la projekton tute sendepende. Ĉi tiu malkonkordo kreis malvarman kaj malagrablan atmosferon, kiu malhelpis ilian kunlaboron dum jaroj. Franklin estis virino en scienca mondo, kiu ofte estis malfavora al virinoj. En tiu tempo ĉe King’s College, ekzemple, sciencistinoj eĉ ne rajtis manĝi en la samaj ĉambroj kiel siaj viraj kolegoj. Malgraŭ tio, ŝia laboro estis nekredeble preciza kaj zorgema. Ŝi malkovris, ke do no a povas ekzisti en du formoj, kiujn ŝi nomis a kaj bo, depende de la kvanto de akvo en la specimeno.
La serĉado de la strukturo fariĝis eĉ pli urĝa en mil naŭ cent kvindek du kaj mil naŭ cent kvindek tri. En Kalifornio, la fama kemiisto Linus Carl Pauling, kiu jam estis gajninta nobel-premion, anoncis ke li trovis la strukturon de do no a. Li proponis modelon de triobla helico. Kiam Watson kaj Crick legis lian artikolon en februaro de mil naŭ cent kvindek tri, ili tuj rimarkis eraron. Pauling lokis la fosfatajn grupojn en la centron de la molekulo. Ĉar tiuj grupoj estas negative ŝargitaj, ili repelus unu la alian, kio igus la molekulon malstabila. Watson kaj Crick sciis, ke ili havas nur malmultan tempon antaŭ ol Pauling rimarkos sian eraron kaj korektos ĝin. Ili bezonis pli da datumoj, kaj tiuj datumoj troviĝis en Londono, ĉe doktoro Rosalind Franklin.
La sesan de majo, mil naŭ cent kvindek du, Franklin kaj ŝia doktora studento Raymond Gosling kaptis bildon, kiu poste fariĝis legenda kiel foto kvindek unu. Ĝi estis ikso-radia difrakta bildo de la bo-formo de do no a, kaj ĝi estis la plej klara bildo iam ajn farita. Al nesperta okulo, ĝi aspektis nur kiel malklara litero ikso farita el punktoj kaj makuloj. Sed por spertulo, tiu ikso estis rekta pruvo, ke la molekulo havas helikan formon. Krome, la distancoj inter la punktoj donis precizajn mezurojn pri la dimensioj de la molekulo. Franklin, estante tre singarda sciencisto, ne volis anonci la helikan strukturon ĝis kiam ŝi havos matematikan pruvon por ambaŭ formoj de la molekulo.
Tiam okazis la plej polemika momento en la historio de moderna scienco. En januaro de mil naŭ cent kvindek tri, Maurice Wilkins montris foton kvindek unu al James Watson, sen la scio aŭ permeso de Franklin. Watson poste skribis en siaj memuaroj, ke kiam li vidis la foton, lia buŝo malfermiĝis kaj lia pulso akceliĝis. Li tuj komprenis la signifon de la bildo. Baldaŭ poste, Watson kaj Crick ankaŭ ricevis neoficialan raporton de Franklin, kiun Max Perutz donis al ili. Ĉi tiu raporto enhavis decidajn ciferojn pri la simetrio de la molekulo. Armitaj per ĉi tiuj ŝtelitaj informoj, Watson kaj Crick reiris al siaj modeloj en Kembriĝo. Ili …
