La lobotomio: Tragedio kaj leciono. (Esperanto)
Voĉo de Esperantujo publikigis antaŭ 4 monatoj en Esperanto Ĉu ne?
Ni ne povas montri ĉi tiun filmeton al vi, ĉar viaj agordoj pri kuketoj ne permesas tion al ni.
Por rigardi kaj re-agordi viajn kuketojn, vizitu la paĝon Kuketoj.
Vi povas daŭre spekti la filmeton ĉe la originala platformo:
Originala paĝo
Spekti filmon ĉe Tubaro ne ŝtelas la spekton de Jutubo. La spekto enkalkuliĝas en ambaŭ Tubaro kaj Jutubo. Mi komprenas.
- 1 Spekto
- 1 Komentoj
- 0
Via ŝato/malŝato, ankaŭ viaj ĝenro-proponoj por ĉi tiu afiŝo estas konservita nur en Tubaro, ili ne estas sendataj ekster niaj serviloj. Simile, la statistikoj pri la afiŝo (spektoj, ŝatoj, komentoj ktp), ankaŭ aliaj atribuoj, ekzemple ĝenroj, venas de Tubaro mem. Ili neniel estas rilataj al tiuj ĉe la originala platformo. Mi komprenas.
Viaj signaloj pri problemoj rilate ĉi tiun afiŝon estos sendataj nur al la administrantoj de Tubaro. Ĉi tiu funkcio neniel estas rilata al ebla simila eco ĉe la originala platformo de la filmo. Por raporti problemon al la administrantoj de la originala platformo, uzu la raportofunkcion ĉe tiu platformo. Mi komprenas.
Priskribo
En nia magazino, temas pri la tragika kaj instrua historio de la lobotomio, proceduro kiu iam estis rigardata kiel mirakla kuracilo sed fariĝis simbolo de medicina aroganteco.
Por plene kompreni la aperon de la lobotomio, ni devas turni nian rigardon al la unua duono de la dudeka jarcento, kiam psikiatraj institucioj tra la tuta mondo troviĝis en profunda kaj malespera krizo. La aziloj kaj mensaj hospitaloj de tiu epoko estis nekredeble superplenaj, nesufiĉe financataj kaj tute senigitaj je efikaj iloj por helpi la pacientojn. Miloj da homoj suferantaj pro severaj mensaj malsanoj, kiel skizofrenio, profunda depresio kaj ekstrema angoro, estis enŝlositaj en kondiĉoj, kiujn multaj tiamaj observantoj priskribis kiel verajn inferojn. Sen medikamentoj por trankviligi la menson, kuracistoj fidis ĉefe je fizikaj ligiloj, frenezveŝtoj kaj longaj periodoj de izolado. Tiu ĉi nedaŭrigebla situacio kreis grandan premon sur la medicina komunumo por trovi ajnan solvon, eĉ la plej radikalan, kiu povus restarigi ordon kaj doni iom da espero al malesperaj familioj kaj superŝarĝitaj hospitalaj dungitoj.
En tiu ĉi etoso de scienca kaj socia malespero, aperis la portugala neŭrologo doktoro António Egas Moniz. Li estis jam respektata figuro en la scienca mondo pro siaj pioniraj laboroj pri cerba angiografio, sed liaj ambicioj etendiĝis multe pli for. Moniz formulis teorion, laŭ kiu certaj mensaj malordoj, kiujn karakterizis obsedaj kaj ripetiĝantaj pensoj, estis la rezulto de misaj kaj fiksitaj neŭronaj cirkvitoj en la fruntaj loboj de la cerbo. Laŭ lia hipotezo, se oni povus fizike interrompi aŭ detrui tiujn fiksitajn ligojn, la paciento povus liberiĝi de siaj mensaj turmentoj kaj trovi pacon.
En la jaro mil naŭ cent tridek kvin, doktoro Moniz, kune kun sia kirurgia kolego Almeida Lima, faris la unuan operacion, kiun li nomis prefrontala leŭkotomio. La nomo devenas de la grekaj vortoj por blanka materio kaj tranĉo. En siaj unuaj provoj, ili boris truojn en la kranion de la paciento kaj injektis puran alkoholon rekte en la fruntajn lobojn por detrui la nervajn fibrojn. Poste, ili evoluigis specialan instrumenton nomatan leŭkotomo, kiu havis retireblan dratan maŝon por tranĉi la cerban histon sen la uzo de kemiaj substancoj. Ilia unua paciento estis virino suferanta pro severa agitita depresio. Post la operacio, Moniz raportis, ke la paciento montriĝis konsiderinde pli trankvila kaj malpli angora.
Malgraŭ tio, ke liaj studoj baziĝis sur tre malgranda nombro da pacientoj, kaj ke mankis longtempaj observoj pri the sekvoj de tia drasta interveno, la raportoj de Moniz estis akceptitaj kun granda entuziasmo fare de la monda medicina komunumo. La kulmino de lia rekono okazis en la jaro mil naŭ cent kvardek naŭ, kiam al li estis aljuĝita la Nobel-premio pri Fiziologio aŭ Medicino pro lia malkovro de la terapia valoro de leŭkotomio. Ĉi tiu aparte alta scienca honorigo donis al la metodo tujan kaj preskaŭ nedisputeblan legitimecon, malfermante la vojon al ĝia rapida kaj senbrida disvastiĝo tra la tuta terglobo.
Kiam la ideo de la lobotomio atingis Usonon, ĝi trovis sian plej pasian kaj influan defendanton en la persono de doktoro Walter Freeman. Freeman estis neŭrologo kun eksterordinara karismo, ambicio kaj preskaŭ mesia kredo je sia misio. Kune kun sia kolego, la neŭroĥirurgo doktoro James Watts, li faris la unuan usonan lobotomion en la jaro mil naŭ cent tridek ses. Ilia paciento estis Alice Hood, virino suferanta pro severa sendormeco kaj konstanta angoro. Tiu frua usona metodo, nomata precizeca lobotomio, estis relative formala kaj sterila kirurgia proceduro, kiu postulis operaciejon, kranian boradon kaj profundan anestezon.
Tamen, doktoro Freeman ne estis kontenta pri la komplekseco kaj la alta kosto de tiu ĉi metodo. Li kredis, ke se la lobotomio vere devas solvi la krizon de la superplenaj ŝtataj aziloj, ĝi devas fariĝi pli rapida, pli malmultekosta kaj pli facile alirebla por la amaso de pacientoj, kiuj ne povis pagi por multekostaj hospitalaj servoj. Li revis pri psikoĥirurgio por la popolo.
Tiu serĉo de efikeco kondukis Freeman al la evoluigo de la transorbita lobotomio en la jaro mil naŭ cent kvardek kvin. Inspirite de fruaj provoj de itala kuracisto, Freeman trovis manieron atingi la fruntajn lobojn sen bori la kranion. Anstataŭe, li decidis eniri tra la okulkavoj. Por fari tion, li komence uzis simplan glacipikon, kiun li prenis el sia propra kuirejo. La proceduro estis nekredeble simpla kaj samtempe terura. Por anestezi la pacienton, Freeman uzis aparaton por elektrokonvulsia terapio, sendante elektrajn kurentojn tra la cerbo por kaŭzi provizoran senkonscion kaj konvulsiojn.
Tuj kiam la paciento perdis la konscion, Freeman milde levis la supran palpebron kaj metis la pinton de la glacipiko, poste anstataŭigita de pli fortika ŝtala instrumento, kontraŭ la maldikan oston super la okulglobo. Per malgranda ligna martelo, li batis la instrumenton por trabori la oston kaj penetri en la fruntan lobon de la cerbo. Kiam …
